Vấn đề ăn chay và Chay tịnh của tâm thức.

Nhà hàng Phương Huy Đà Lạt xin chia sẻ bài viết thông tin cơ bản từ Cư sĩ Hoàn Thiện Tri về vấn đề Ăn Chay và Chay Tịnh của Tâm thức dưới góc nhìn đạo Phật. Đây chỉ là bài viết cơ bản dưới góc nhìn của cư sĩ ăn chay trường thực tế hơn chục năm qua, không phải là một bài khoa học hay bài báo chính thống nào.

A/Vấn đề ăn chay:

1) Khái niệm về ăn chay:

Từ “CHAY” được nói trại ra từ “TRAI” (齋)có nghĩa là kiêng rượu, kiêng thịt, ngủ nhà riêng gọi là TRAI GIỚI (齋戒). Như vậy ăn chay là ăn những thức ăn không có rượu thịt, chỉ ăn rau củ quả hạt…Ăn MẶN xuất phát từ ăn MẠNG, tức là ăn thịt chúng sinh.

Theo quan điểm nhà Phật: Ăn chay là ăn những thức ăn chủ yếu là rau củ quả hạt,…tuyệt đối không có thịt của chúng sinh hữu tình, không có chất kích thích. Bên cạnh đó còn phải kiêng ngũ vị tân (Hành, hẹ, nén, tỏi, kiệu-theo kinh Thủ Lăng Nghiêm).

2)Ăn chay:

Phần 1: Cơ sở khoa học của việc ăn Chay (qua việc so sánh con người với động vật)

Trong phần I/ đã nói về cơ sở khoa học và lợi ích của việc ăn chay. Do đó, ăn chay là phù hợp với qui luật tự nhiên, để bảo vệ sức khỏe hạn chế tối đa bệnh tật. Bệnh tật làm cho con người khổ đau phiền não, hao tốn tiền của và công sức, làm giảm tuổi thọ,... Chính vì lẽ đó nên tất cả mọi người, người không tu Phật hay tu Phật đều phải có ý thức ăn chay.

Chú ý: Ăn chay cần phải ăn đầy đủ, thường xuyên thay đổi món ăn. Cần phải ăn các loại đậu, bông cải xanh, ...tránh thường xuyên ăn một món. Không nên thường xuyên ăn những thức ăn nhanh chế biến từ thực phẩm chay. Trong lúc ăn phải thật sự hoan hỉ và chánh niệm thì việc ăn chay có kết qủa tốt.

B/Chay tịnh của tâm thức:

Thức ăn phần nào tác động đến trạng thái tình cảm, tính  cách và trí thông minh của con người:

Ăn nhiều thịt màu đỏ có thể trở nên hung hãn

Các nhà khoa học chuyên nghiên cứu về mối quan hệ giữa thực đơn hàng ngày và hành vi ứng xử của con người là tác giả lý thuyết như vậy. Thủ phạm gây hành vi hung bạo chủ yếu được kết tội cho thịt mầu đỏ. Lý do: những hợp chất có trong những thịt động vật mầu đỏ khởi động chu kỳ những biến đổi hóa học dẫn đến sự tạo nên testosteron (hoóc-môn nam tính mạnh mẽ) trong não bộ. Và chính hoóc-môn này có mối quan hệ với tính hung hãn. Thực tế nghiên cứu cũng cho thấy: cơ thể đa số người hàng ngày ăn nhiều thịt có nồng độ testosteron cao hơn hẳn đồng loại áp dụng thực đơn nghèo năng lượng (ăn ít thịt) hoặc người ăn chay. Thực đơn chay tịnh và thực đơn nghèo năng lượng dẫn đến sự giảm thiểu nồng độ testosteron. Từ đó xuất hiện quan niệm phổ biến cho rằng, những người không ăn thịt hiền lành hơn và dễ tính hơn.

(nguồn: tri thức trẻ)

Hoặc như trong kinh Lăng Nghiêm cũng có nhắc nhở: Bạn ăn ngũ vị tân ( Hành , hẹ, nén, tỏi, kiệu), nếu là ăn sống thì dễ sinh ra tính tình nóng nảy sân si, nếu là ăn chín thì kích thích tuyến sinh dục. Ngoài ra, cơ thể xuất ra mùi nồng hôi làm khó chịu cho người xung quanh.

Do đó, các loại thực phẩm rau củ quả ( trừ ngũ vị tân) thì rất là thanh tịnh

Vì những lẽ trên nên thường những người tu Phật ( nhất là trường phái đại thừa) thì phải chay tịnh.

Chay tịnh nghĩa là thế nào? ( theo tinh thần đạo Phật)

1/ Thực phẩm:

Thực phẩm chỉ toàn là rau củ quả, không có ngũ vị tân, không rượu bia. Đặc biệt, trong quá trình chế biến không tạo ra hình thù con vật hay là các loại chả thủ, thịt hon, thịt gà, bò, bò viên, thịt heo quay,....

Các thực phẩm chay giả mặn trên nó có tác hại là: làm xói mòn tâm từ bi, tâm bình đẳng, đồng thời dễ làm cho tính khí con người nóng nãy sân hận.

2/Thọ thực:

Chúng ta thường nghe câu” Tâm viên Ý mã” có nghĩa là Tâm của chúng sanh giống  như con Vượn, lúc nào cũng bay nhảy leo trèo không đứng yên một chổ; Còn Ý thì giống như con Ngựa, lúc thì ở chổ này, lúc khác thì ở chổ khác. Từ lúc thức dậy đến lúc đi ngủ chúng sinh luôn luôn bận rộn đến công việc làm, cẩn trọng với nhiều rủi ro trong cuộc sống, không lúc nào yên nghỉ, nên việc chay tịnh trở thành khó khăn đối với đa số.

Chay tịnh điều cốt yếu là Tâm phải tịnh, Tâm giống như con Vượn thì việc chay tịnh trở thành vô nghĩa, đôi lúc trở thành hình thức, không có kết quả. Chay tịnh đi ngược lại với bản năng con người, đó là sự ham muốn không cần thiết trong lúc thọ thực. Trong lúc thọ thực phải biết hãm dục vọng, dừng tất cả công việc, ý nghĩ hàng ngày để tạo trong tâm hồn có một sự tĩnh lặng cần thiết. Về ý thức: chỉ biết thức ăn này ngon, thức ăn này dở, nhưng không chấp mắc, mà phải hiểu rằng dù ngon hay dở thì nó cũng phục vụ cho cái thân này, làm cho cái thân này tòn tại, còn chuyện ngon dở nó chỉ là một cảm nhận thoáng qua trong giây lát mà thôi.

Đạo Phật gọi là chánh niệm trong lúc thọ thực.

3/Lợi ích của chay tịnh:

Ngoài những lợi ích của ăn chay thì chay tịnh lại có những lợi ích cao hơn đó là:

*Dứt nguồn tăm tối, u mê, những dục vọng đê hèn.

*Hiểu và nhìn thấu được bản chất của sự vật hiện tượng quanh ta.

*Làm cho con người trở nên từ bi hỉ xả, tấm lòng rộng mở.

*Có một cơ thể cường tráng và một tâm hồn minh mẫn.

*Tăng trưởng trí tuệ và tuổi thọ, có một đời sống an lành thật sự.

4/Vì sao chay tịnh lại có lợi ích bất ngờ?

Thực ra về bản chất của chay tịnh là :

*không cung cấp thức ăn thức ăn tạp ( không phù hợp qui luật tự nhiên)

*Ăn vừa no là được, không làm cho hệ thống tiêu hóa quá tải.

*Không làm cho rối loạn chuyển hóa dinh dưỡng, tất cả dinh dưỡng đưa vào cơ thể đều được sử dụng hết.

* Quân bằng âm và dương, thân và tâm.

Nam Mô Hoan Hỉ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát!